Twitter Messages

Pijn: introductie

Pijnstillernde INP-Creme's: minder bijwerkingen met goede pijnsti

Neuropathische pijn: de therapie keuze 

Wanneer neuropathische pijn wordt gediagnosticeerd zal de neuroloog, huisarts of anesthesist hoofdzakelijk kiezen uit 3 verschillende soorten medicijnen in pilvorm om de pijn de behandelen. Deze middelen komen uit de groep van de

1. anti-epileptica: gabapentine (Neurontin), pregabaline (Lyrica),

2. uit de groep anti-depressiva: amitriptyline (Triptysol) en Duloxetine (Cymbalta) en

3, uit de groep van de opiaten (Fentanyl pleisters, morfine).

Helaas lopen patienten en behandelaars vaak tegen de bijwerkingen op, zoals concentratievermindering, suffigheid en droge mond of zelfs niet mogen autorijden. Deze bijwerkingen ontstaan doordat elke pil in een relatief korte tijd uit maag en darmen wordt opgenomen in het bloed. Dan ontstaat er een grote concentratie van dat middel in het bloed, de zogenaamde piekconcentratie van die pijnstiller. Daarna wordt de pijnstiller afgebroken en uitgescheiden. .Vooral de snelle stijging van de concentratie in het bloed en de hoge piekconcentratie zorgt voor al die bijwerkingen. Daarom wordt dikwijls de optimale werking van een goede pijnstiller niet bereikt.

Het merendeel van de artsen denkt dat het vooral gaat om de pijnstillende invloed van een middel op het centrale zenuwstelsel (ruggenmerg en hersenen). Het perifere zenuwstelsel (de zenuwen die zich in de rest van het lichaam bevinden) zijn in die een onderbelicht facet. Dat is echter geheel onjuist!  Want de perifere zenuwen kunnen goed beinvloed worden via pijnstillernde cremes op de huid..

 De pijnstillende stof in de creme die op de huid is gebracht wordt geleidelijk in het lichaam opgenomen via de huid en beinvloedt ook nog eens de uiteinden van de kleine en fijne pijnzenuwen in die huid. Dat zijn de zogenaamde C-zenwuvezels, waar vaak het begin van de chronische pijn zich voordoet. De geleidelijke opname van de pijnstiller uit de creme via de huid voorkomt het snelle stijgen van de concantratie van de pijnstiller in het bloed en mnaakt dat de piekconcentratie lager blijft. Dat samen resulteert in veel minder of geen bijwerkingen.

Deze complentaire pijnstillende route wordt echter nagenoeg niet toegepast in de reguliere behandeling van neuropathische pijn. Sterker nog, sommige van onze reguliere collega’s m,erken wel eens smalend op tegen patienten: je moet je vooral niets laten aansmeren! Dat is erg jammer. Want er valt veel winst te behalen met deze behandelingsmethode die zich het best laat omschrijven als een behandeling met minimale bijwerkingen en met maximaal effect. De transdermale route, zoals dat heet is een bijzondere complementaire route binnen de behandeling van chronische en neuropathische pijnen, die zelfs op zichzelf kan staan!

In de huid: zenuwreceptoren

Onderzoekers en farmaceutische bedrijven hebben zich de laatste decennia vooral gericht op zenuwreceptoren in ruggenmerg en hersenen en zo meent men te weten via welke receptoren de pijnprikkel gedempt kan worden. Over de receptoren aan de uiteinden van de zenuwen (perifeer zenuwstelsel) ion en onder de huid is veel minder bekend. Wat in ieder geval bekend is dat de meeste receptoren die in het centrale zenuwstelsel aanwezig zijn ook aan de uiteinden van die zenuwen te vinden zijn. En hoogstwaarschijnlijk werken de cremes ook op op deze receptoren.

Pijnstillende cremes die wel al ingezet worden

Op het verhaal hierboven zijn twee uitzonderingen van cremes die in de reguliere geneeskunde wel toegepast worden, peper creme en lidocaine creme.

Het extract uit de rode hete peper met de actieve stof capsaicine wordt al gedurende lange tijd ingezet voor de behandeling van neuropathische pijn. Uit diverse studies blijkt dat deze behandeling effect kan hebben, wanneer tussen de 0,025% en 0,075% capsaicine 3 tot 4 maal daags wordt aangebracht op de pijnlijke gebieden. Het nadeel van deze creme is echter dat de werking vaak pas optreedt na 3 tot 5 weken en de patient zich moet houden aan de frequentie van smeren. Ook de branderigheid als bijwerking kan erg vervelend zijn.

Een tweede veel onderzochte creme, ook wel in de vorm van een pleister toegedient, is lidocaine 3% tot 5%. Dit is een verdovende stof die vaak gebruikt wordt bij het hechten van wonden. De huid wordt dus verdoofd, en heeft vaak binnen een half uur effect. Wanneer deze twee cremes zijn uitgeprobeerd was er tot nu toe in Nederland geen ander alternatief meer. Hierin is nu verandering gekomen. En de pijnstillende werking van deze cremes is bovendien vrij matig.

Nieuwe pijnstillende creme's in Nederland beschikbaar! De creme's in INP-basis

Het Instituut voor Neuropathische Pijn (INP) heeft de afgelopen jaren een hele reeks nieuwe pijnstillende cremes ontwikkeld voor de behandeling van neuropathische pijn.

De gedachte was eenvoudig: waarom niet anti-neuropathische pijn medicatie in cremes stoppen?

Uit een aantal minbder bekende wetenschappelijke studies zagen we dat bepaalde cremes goede pijnstillende werking hadden, Op basis daarvan hebben we dat idee verder uitgewerkt, Zo is een groep pijnstillende INP cremes ontwikkeld op basis van :

1. amitriptylinecreme 5% en 10%,

2. isosorbide dinitraat en lidocaine,

3. gabapentine 10%,

4. ketamine 10%,

5. baclofen 2% en 5% (1,3)

Hieronder een voorbeeld hoe goed die creme behandeling kan werken bij patienten die op een andere wijze niet te behandelen waren.

Vermindering van pijn in voeten en handen bij diabetes type II

Een 39-jarige man leed gedurende 3 jaar aan hardnekkige neuropathische pijn in de voeten en handen als gevolg van diabetes mellitus type II. Zijn huidige medicatie (pregabaline 300 mg, fentanyl pleister) verminderde de pijn in de voeten op de 11-punts schaal van een 10 naar 8, waarbij 10 de meeste pijn ooit is en 0 geen pijn. Het gebruik van amitriptyline 5% crème verminderde de pijn in de handen van een 8 naar 1 20 minuten na applicatie en deze pijnvermindering hield de hele dag aan. De pijn in de voeten reageerden minder gunstig: een daling van 10 tot 5 en deze pijnstilling duurde ongeveer 5 uur. Amitriptyline 10% gaf echter wel totale pijnvermindering binnen 20 minuten en hield tevens de gehele dag aan. De patiënt meldde geen bijwerkingen.

Ook bij lastige pijnaandoeningen zoals CRPS (Sudeckse dystrofie) kunnen cremes een uitkomst bieden.

Minder pijn bij een polyneuropathie (CIAP) door INP-creme

CIAP is een vrij veel voorkomende meuropathie waar we de oorzaak niet van kennen. Ook daar komt vaak pijn bij voor.

Een andere 57-jarige man had gedurende 10 jaar een pijnlijke neuropathie met de bijzondere naam CIAP, dat staat voor chronische ideopathische axonale polyneuropathie. Deze patiënt had een positieve reactie op actuele amitriptyline 5% na een aantal dagen. Hij had bijna een complete pijnverliching in de tenen (van 8 tot 2), maar niet zo in de hielen. Het verhogen van de dosis naar 10% verminderde de pijn duidelijk in de gehele voeten, echter binnen binnen 24 uur na het smeren traden er bijwerkingen op als concentratieproblemen. De bijwerkingen hielden na het stoppen van de creme meer dan een week aan.

Vooral bij ouderen zijn pijnstillende INP-creme's een uitkomst

In 2050 zal het percentage van de bevolking ouder dan 65 jaar van 17.5 procent naar 36.3 procent stijgen. Er er zijn dan drie maal meer ouderen die boven de 80 zijn dan nu. En bijna driekwart van alle ouderen geven aan dat symptoom nummer 1 voor hen chronische pijn is. Ondanks het feit dat chronische pijn dus zeer vaak voorkomt bij ouderen, is het overgrote deel van de studies naar de effecten van pijnbehandeling uitgevoerd bij volwassenen, en niet bij ouderen. En bovendien ging het dan ook nog vaak om relatief korte behandelduur van de pijn.

De universiteit van Leuven bracht het als volgt onder woorden:

Er is een manifest tekort aan wetenschappelijke evidentie ter ondersteuning van de op heden toegepaste pijnbehandelingsstrategieën voor bejaarden. Farmacologische behandeling van chronische pijn is het meest effectief in combinatie met niet-farmacologische wijzen van behandeling (bijvoorbeeld een oefenprogramma, TENS, applicatie van warmte of koude), psychologische methoden (bijvoorbeeld relaxatie, cognitieve gedragstherapie), educatieve programma’s, sociale interventies en complementaire therapie (bijvoorbeeld acupunctuur).

Bij ouderen met moeilijk te behandelen chronische en neuropathische pijnen zijn onze pijnstillende cremes een uitkomst. Niet alleen zijn er duidelijk minder tot geen bijwerkingen te verwachten, ook beinvloeden de cremes niet andere medicijnen die genomen worden. Bovendien kan men naar behoefte smeren, tot enkele keren per dag.

De werking van pijnstillende INP-creme's

Het creme ontwikkelingsteam van het Instituut voor Neuropathische Pijn (INP) heeft een pallet van speciale pijnstillende cremes ontwikkeld voor de bestrijding van neuropathische pijn. Voor elke creme is een speciale nieuwe formule ontwikkeld, waardoor gewaarborgd is dat de in de cremes aanwezige pijnstillende medicamenten goed door de huid dringen.  De basis waarin de pijnstillende stoffen zitten wordt de INP-basis genoemd. 'Daardoor hebben de cremes zowel een lokale als een meer algemene werking.

Waarom pijnstillende INP creme's?

De reden voor ons om pijnstillende cremes te ontwikkelen is dat patiënten vaak veel bijwerkingen van de in te nemen pijnstillers ervaren. De pijnstillers tegen neuropathische pijn kunnen suf makend zijn en concentratieproblemen opleveren alsmede een aantal andere bijwerkingen hebben. Deze bijwerkingen treden op omdat na inname de pijnstillende stof snel wordt opgenomen via de darmen en er daarna een snelle concentratiestijging in het bloed ontstaat (piekconcentratie). Deze piekconcentratie veroorzaakt de meeste bijwerkingen. Een pijnstiller in een creme geeft deze piekconcentratie niet, omdat de stof geleidelijk in het lichaam wordt opgenomen via de huid. Patiënten ervaren dan ook minder tot geen bijwerkingen.

Zijn er bijwerkingen van de pijnstllende creme's?

Elke pijnstiller kan bijwerkingen geven, ook een pijnstiller in een creme. Ingeval een bijwerking optreedt, stel dan een volgende smeerbeurt uit totdat de bijwerking verdwenen is, en/of smeer dan minder creme op de huid. Tot nu toe zijn er slechts sporadisch bijwerkingen gerapporteerd en deze zijn van voorbijgaande aard.

Waarom de pijnmonitor?

Graag willen wij vastleggen of en hoe vaak er bijwerkingen optreden van de cremes. Ook willen wij evalueren of de cremes de pijnklachten inderdaad doen verminderen. Daarom hebben wij deze pijnmonitor ontwikkeld. Deze evaluatie is anoniem. Alleen de apotheker kan de gegevens van de pijnmonitor herleiden tot de desbetreffende patiënt.

Hoe kan ik een creme uittesten?

De cremes moeten voorgeschreven worden door een arts. U kunt een afspraak bij de artsen van het instituut voor neuropathische pijn maken voor een intake consult, waarna de creme's uitgeschreven kunnen worden.

Aanvragen pijnstillende creme's in INP-basis

In ons instituut hebben we een hele serie speciale cremes ontwikkeld om ernstige pijnen te behandelen via de huid, op basis van o.a. ketamine, baclofen en gabapentine. Elke patient kan een consult aanvragen, zodat onze apotheker voor u de creme kan afleveren. De cremes worden vergoed door de ziektekostenverzekeraars.

Is er achtergrondinformatie over de creme's?

Op www.neuropathie.nu en stopdepijn.com staat veel informatie over de cremes. Ook kunt u daar patiëntenfilmpjes bekijken over de ervaringen met cremes. Voorts zijn er een aantal wetenschappelijke publicaties van onze hand te raadplegen.

Internationale literatuur over pijnstillende creme's

Kopsky DJ, Keppel Hesselink JM. Multimodal Stepped Care Approach Involving Topical Analgesics for Severe Intractable Neuropathic Pain in CRPS Type 1: A Case Report. Case Report Med. 2011;2011:319750.

Kopsky DJ, Keppel Hesselink JM. High Doses of Topical Amitriptyline in Neuropathic Pain: Two Cases and Literature Review. Pain Pract. 2011 Jun 16. doi: 10.1111/j.1533-2500.2011.00477.x.

Liebregts R, Kopsky DJ, Keppel Hesselink JM. Topical Amitriptyline in Post-Traumatic Neuropathic Pain. J Pain Symptom Management Vol. 41, No. 4, April 2011: e6-e8

Keppel Hesselink JM, Kopsky DJ. Letter to the editor. Curr Ther Res Clin Exp 2010 71(6): 416-417.

Kopsky DJ, Keppel Hesselink JM.A new combination cream for the treatment of severe neuropathic pain. J Pain Symptom Manage. 2010 Feb;39(2):e9-e10.

 

 

Chronic Pain Coalition

Reacties

No Comments.

Geef uw reactie op dit artikel

Typ de tekst uit dit plaatje over.
Letters in Hoofdletters.

CAPTCHA

Chronic Pain Coalition on facebook Chronic Pain Coalition on Twitter